عزيز الله بيات

589

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

توطئه‌هاى محاصره اقتصادى از جانب دولتهاى امريكا و انگليس و بىنتيجه ماندن توطئه 30 تير ، نقشه جديدى براى كشتن دكتر مصدق در نهم اسفندماه سال 1331 كشيده شد كه اين توطئه نيز شكست خورد و به دنبال آن به دستور دكتر مصدق قريب 200 تن از مرتجعان و سر سپردگان دولتهاى خارجى از جمله فضل الله زاهدى بازداشت شدند . خائنين به وطن همين‌كه از اقدامات ناجوانمردانه خود نتيجه نگرفتند ، باز هم از پاى ننشسته در صدد برآمدند كه حكومت دكتر مصدق را سرنگون سازند . در تعقيب همين انديشه شيطانى بود كه در ارديبهشت‌ماه 1332 افشار طوس رئيس شهربانى وقت را كه از جانب دكتر مصدق عهده‌دار اين سمت شده بود ، ربوده در غار معروف تلو در نهايت ناجوانمردى با فجيع‌ترين وضعى به قتل رساندند . در تيرماه 1332 نمايندگان طرفدار دكتر مصدق كه در اقليت بودند ، از نمايندگى مجلس استعفا كردند ، ليكن مجلس همچنان پابرجا بود . در مردادماه 1332 هجرى شمسى دكتر مصدق به وسيلهء رفراندوم در 25 مردادماه همان سال انحلال مجلس را اعلام كرد ، ليكن دربار با اجراى كودتاى خائنانه 28 مرداد همان سال آخرين ضربت خود را جهت سقوط دولت قانونى دكتر مصدق زد . براى توضيح بيشتر حادثه كمى به عقب برمىگرديم . در تيرماه همان سال كنفرانسى مركب از نمايندگان انگليس ، امريكا و فرانسه در واشنگتن تشكيل گرديد كه در اين كنفرانس نمايندگان كشورهاى سرمايه‌دارى براى سرنگون كردن دولت دكتر مصدق به توافق رسيدند . بلافاصله ژنرال شوارتسكو براى تهيه مقدمات كودتا وارد ايران شد . همزمان با فعاليت شوارتسكو در ايران الن دالن وزير امور خارجه امريكا به اتفاق لوئى هندرسون سفير كبير امريكا در ايران رهسپار كشور سويس شدند . اشرف پهلوى خواهر شاه كه به تقاضاى دكتر مصدق از كشور تبعيد شده بود ، در سويس با نمايندگان ممالك متحدهء امريكا جلسات چندى تشكيل دادند . در 22 مردادماه همان سال شاه فرمانى كه با موازين قانون ايران مغايرت داشت ، مبنى بر عزل دكتر مصدق ، به دست سرهنگ نصيرى فرمانده گارد شاهنشاهى براى دكتر مصدق فرستاد و خود به اتفاق ملكه ثريا از راه احتياط به كلاردشت رفت و در انتظار نتيجه